خانه / اخلاق / اخلاق و ادعیه / دعای ابوحمزه ثمالی

دعای ابوحمزه ثمالی

دعای ابوحمزه ثمالی

مقدمه :

دانلود کتاب دعای ابوحمزه

ماه رمضان ، ماهی است که انسان اگر اراده کند بهترین فرصت و زمینه است برای ارتباط با خدا ، تزکیه و خودسازی و رسیدن به طهارت نفس.به ویژه مساله دعا و مناجات با خدا در این ماه زیاد سفارش شده است.

پیغمبر فرمود : اى مردم … دعاى شما در این ماه مستجاب است پس از خدا با نیت خالص و قلب پاک و طاهر درخواست کنید که شما را موفق به روزه داری و تلاوت قرآن کند.(امالى صدوق)

دعا یک نوع ارتباط مستقیم بنده است با خدا. بنده ای که از همه علل و اسباب ظاهری قطع امید می کند و فقط استمداد از خدا می جوید.

در روایتی در کتاب کافی آمده است :

قُلْتُ لِأَبِی جَعْفَرٍ ع أَیُّ الْعِبَادَهِ أَفْضَلُ فَقَالَ مَا مِنْ شَیْ‏ءٍ أَفْضَلَ عِنْدَ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ مِنْ أَنْ یُسْئَلَ وَ یُطْلَبَ مِمَّا عِنْدَهُ وَ مَا أَحَدٌ أَبْغَضَ إِلَى اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ مِمَّنْ یَسْتَکْبِرُ عَنْ عِبَادَتِهِ وَ لَا یَسْأَلُ مَا عِنْدَه‏

راوی می گوید : به ابو جعفر باقر  گفتم: کدام عبادت با ارزشتر است؟ابو جعفر گفت: هیچ عبادتى به درگاه خدا با ارزشتر از این نیست که دست دعا و مسألت به پیشگاهش دراز کنند و فضل و نعمت او را خواهان شوند. و هیچ کس به درگاه خدا منفورتر از مردمان متکبر نیست که از عبادت و نیایش او سر بر تابند و فضل و نعمت او را خواهان نباشند.

به هر حال ماه رمضان ماه ارتباط با خدا و دعا است. از جمله دعاهائی که در این ماه خوانده می شود دعای ابوحمزه ثمالی است. مهم این است که ما جملات این دعا را با تدبر و تفکر بخوانیم.متاسفانه دیده می شود که گروهی تمام همتشان خواندن و تمام کردن این دعا است ولی در جملات این دعا تفکر نمی کنند.دیده می شود که گروهی در حال خواندن این دعا هر چند دقیقه یک بار صفحات آخر کتاب دعا را نگاه می کنند که ببینند چند صفحه دیگر از دعا باقی مانده و چه موقع دعا تمام می شود.آیا یک بار خواندنِ بدون فهمِ این دعا به طور کامل بهتر است یا اینکه ۱۰ صفحه از این دعا را با فهم بخوانیم بهتر است؟مسلما خواندن این دعا با فهم اولویت دارد.

در این دعا جملاتی وجود دارد که می توان به طور قطع گفت گروه زیادی از مردمی که آن را می خوانند متوجه معنای آن نمی شوند.

در جزوه ای که پیش رو دارید جملات این دعا هر کدام به طور جداگانه به طور قابل فهمی ترجمه شده است و در صورت نیاز ، توضیح مختصری هم برای آن داده شده است.معمولا در ترجمه های این دعا یا عبارت به طور صحیح ترجمه نشده و یا اگر خود عبارت درست ترجمه شده باشد دقیق مشخص نشده که این معنی ، معنای کدام یک از جملات عربی دعا است و یا اگر آن هم معلوم باشد ممکن است ترجمه نیاز به توضیح داشته باشد که این کار در ترجمه های معمولِ دعای ابوحمزه انجام نشده است.در ترجمه ای که در این جزوه خدمت شما ارائه می شود سعی شده است که هم معنای عبارت مشخص شود و هم دقیقا مشخص شود که این معنی مربوط به کدام یک از عبارات عربیِ این دعا است و هم در صورت نیاز اگر معنیِ عبارت نیاز به توضیح داشته باشد آن معنی توضیح داده می شود.حتی در بعضی مواقع عبارت به طور توضیحی ترجمه شده است نه اینکه دقیقا مطابق لفظ عربی باشد و دلیل این کار هم این است که خواننده محترم که ممکن است با ادبیات عرب آشنا نباشد در فهم عبارت دچار مشکل نشود.

این مطلب هم باید تذکر داده شود که هر کدام از ما وظیفه داریم راجع به مسائل دینمان فکر کنیم و وقت بگذاریم و نباید وقت گران بهای خود را در مسائل بیهوده تلف کنیم.به خصوص در این ماه مبارک رمضان بیشتر باید حواسمان جمع باشد.شب های این ماه شب های ارزشمندی است و نباید بگذاریم این شبها از دست برود.متاسفانه گروهی از مردم شب های ماه رمضان را با دیدن فیلم های تلویزیونی و یا مجالس بیهوده از دست می دهند.فیلم ها و سریال های تلویزیونی تا چه حد ما را به تعالی معنوی و تقرب به خدا نزدیک می کند؟ و چه راهی را به سوی معارف عظیم اسلامی برای ما باز می کند؟ خود قضاوت کنید ،مگر نه این است که گاهی از اوقات این فیلم ها و سریال ها نه تنها به سوی خیر بلکه به سوی بدی ها و راه های فساد هدایت می کند؟خلاصه اینکه برای غواصی در دریای رمضان نیاز داریم نَفَسِ عمیقی بکشیم و از سطح دریا به اعماق رویم و خود را غرق امواج رحمت حضرت حق گردانیم و از اعماق این دریای خروشان ،گهر های گرانبهایی توشه کنیم و به خاطر برخی مسائل بیهوده و فیلم ها براحتی به سطح آب نیاییم.

متاسفانه بعضی از ما در رابطه با فهم دین و تفکر روی مسائل دینی یا اصلا وقت نمیگذاریم یا بسیار کم وقت میگذاریم.

کدام یک از ما قرآن را یک دور با فهم خوانده است؟

کدام یک از ما یک دور نهج البلاغه را خوانده است؟

کدام یک از ما یک دور صحیفه سجادیه را خوانده است؟

این را بدانیم که بعضی از غیر مسلمانها بر ما مسلمانان در فهم این کتابها بیشتر وقت گذاشته اند.یک دانشمند مسیحی میگوید من ۲۰۰ مرتبه نهج البلاغه را خوانده ام.حال ما که شیعه حضرت علی هستیم آیا یک مرتبه کتاب آن حضرت را خوانده ایم؟

بنابراین وظیفه ما در رابطه با دین و مذهب بسیار سنگین است و بیش از این که هست باید در رابطه با دین وقت بگذاریم.

از جمله چیزهائی که در روز قیامت از ما سوال میشود این است که عمر خود را در چه راهی صرف کرده ایم.بنابراین نباید انسان وقت خود را به بطالت بگذراند.

ممکن است کسی بگوید با شرائطی که هر یک از ما دارد دیگر اصلا وقت نداریم روی این مسائل کار کنیم و وقت بگذاریم که در جواب باید گفته شود  اولا چه کاری مهمتر از این مسائل که آخرت و قیامت انسان در گرو آن است و ثانیا اگر ما بعضی از مسائل بیهوده و بی فائده را کنار بگذاریم حتما وقت برای این مسائل پیدا میکنیم.فقط یک مثال بزنیم و آن اینکه چه طور یک جوان حاضر است ۹۰ دقیقه وقت بگذارد و یک مسابفه فوتبال را تماشا کند ولی حاضر نیست نیم ساعت در رابطه با فهم قرآن وقت بگذارد.

به هر حال اگر کسی تا به حال هم در این رابطه کاری نکرده است از این به بعد این کار را انجام دهد.

 حال قبل از اینکه دعای کمیل ترجمه شود نکاتی راجع به آداب دعا خدمتتان ارائه می شود.

نکته مهمی که ما باید در دعا رعایت کنیم این است که آداب دعا و شرائط آن را یاد بگیریم و به آنها عمل کنیم.اگر آداب و شرائط دعا را رعایت نکنیم نتیجه مطلوب را از دعا نمی گیریم. بعضی ها می گویند چرا دعای ما مستجاب نمی شود؟ مستجاب نشدن دعا می تواند به خاطر این باشد که جائی اشکالی وجود دارد و باید ببینیم این اشکال چیست.

باید گفته شود که ائمه ما به ما یاد داده اند که چه ادبی را در دعا باید رعایت کنیم.

در رابطه با آداب دعا باید گفته شود که یکسری آداب دعا مربوط به قبل از دعاست و یکسری آداب مربوط به ضمن دعاست و یکسری آداب مربوط به بعد از دعاست که در زیر به مجموعه این آداب اشاره می شود:

۱-   طهارت ظاهری و باطنی یعنی هم روح پاک باشد و هم از لحاظ ظاهری با بدن پاک و با وضو دعا شود.

۲-   استعمال بوی خوش در حین دعا

۳-   رو به قبله بودن در حین دعا

۴-   صدقه دادن قبل از دعا

۵-   حسن ظن به خدا.کسی که بر خدا وارد می شود نباید به خدا بد بین باشد.ما همه مخلوق خداییم و خدا ما را دوست دارد و بر این اساس بر خدا وارد شویم که خدا به ما جواب می دهد. خدا مى فرماید: ادْعُونی‏ أَسْتَجِبْ لَکُم‏یعنى مرا بخوانید، من به شما جواب مى دهم‏.

در روایت وارد شده است که زمانی که فرعون در حال غرق شدن بود صدا زد ای موسی مرا نجات بده.ولی موسی او را نجات نداد.بعد از واقعه خدا به موسی وحی کرد همین فرعون اگر من را صدا می زد من او را جواب می دادم.(عیون اخبار الرضا)

این است رحمت بیکران خدا.کافی است انسان از عمق دل خدا را بخواند.

۶-   در دعا نباید درخواست حرام باشد.

۷-   تنظیف بطن یعنی شخص دعا کننده نباید شکمش از مال حرام و شبهناک پر باشد.

 در روایتى وارد شده است که:

الْعِبَادَهُ مَعَ أَکْلِ الْحَرَامِ کَالْبِنَاءِ عَلَى الرَّمْلِ و قیل على الماء.

«عبادت همراه با حرامخوارى مانند ساختن ساختمان بر روى ریگ است. و در روایتى آمده: مانند ساختن ساختمان بر آب است»

۸-   تجدید توبه قبل از دعا

۹-   عجله نکردن در دعا و با آرامش دعا کردن

۱۰- به زبان آوردن دعا و نام بردن از حوائج

۱۱- اصرار در دعا

۱۲- دسته جمعی دعا کردن

۱۳- تعمیم در دعا یعنی به همه دعا کنیم.

در روایتى در کتاب نهج الفصاحه از پیامبر اکرم نقل شده است که:

 الرّحمه عند اللَّه مائه جزء فقسّم بین الخلائق جزء و أخّر تسعا و تسعین إلى یوم القیامه

رحمت خدا صد جزء است یک جزء را در میان خلق تقسیم کرده و نود و نه جزء را براى روز رستاخیز نگهداشته است.

حال که این جور است سعی کنیم به همه دعا کنیم.رحمت الهی بیکران است.

۱۴- اظهار خشوع در حین دعا

۱۵- دعا را با مدح و ثنای الهی و صلوات شروع کنیم.

۱۶- گریه در حال دعا

۱۷- اعتراف به گناه قبل از درخواست از خدا

۱۸- بالا بردن دستها در حین دعا

۱۹- توجه قلبی در حین دعا یعنی انسان بفهمد از خدا چه می خواهد.

۲۰- ختم دعا با صلوات باشد.

این موارد آدابی در رابطه با دعا است که باید مورد دقت قرار گیرد.

بعد از بیان این مقدمه می رسیم به ترجمه و توضیح دعای کمیل:

باید گفته شود که دعای کمیل در کتاب اقبال از سید بن طاووس آمده است.ایشان در بحث اعمال شب نیمه شعبان این دعا را نوشته اند و در آنجا دو روایت را آورده اند.یک روایت اینکه کمیل بن زیاد در شب نیمه شعبان حضرت علی علیه السلام را دید که در حال سجده این دعا را میخواندند.و روایت دیگر اینکه کمیل بن زیاد میگوید من در کنار امیر المومنین علیه السلام در مسجد بصره نشسته بودم و در کنار حضرت جماعتی از اصحاب بودند.بعضی از اصحاب از آن حضرت پرسیدند معنی آیه (فیها یُفْرَقُ کُلُّ أَمْرٍ حَکیمٍ  – در آن شب هر کار استوارى [به اراده خدا] فیصله مى‏یابد.)(دخان – ۴) چیست؟

حضرت فرمودند: منظور شب نیمه شعبان است که در آن شب خیر و شر مردم بین آنها تقسیم میشود. هرکس این شب را زنده بدارد و دعای خضر را در این شب بخواند خداوند دعایش را مستجاب میکند.در دنباله این روایت آمده است که حضرت علی به کمیل گفت ای کمیل هنگامی که این دعا را یاد گرفتی آن را در هر شب جمعه بخوان یا در ماه یک مرتبه یا در سال یک مرتبه یا در طول عمرت یک مرتبه بخوان.سپس به کمیل گفت این دعا را بنویس و شروع به گفتن این دعا نمود….

دانلود کتاب دعای ابوحمزه

همچنین ببینید

درس اول

دفاع از قرآن – ردی بر کتاب (نقد قرآن اثر دکتر سُها)

دفاع از قرآن – ردی بر کتاب (نقد قرآن اثر دکتر سُها) با توجه به …

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *