۱۳۹۷/۰۳/۲۹
پست های اخیر
خانه / اخلاق / اخلاق در قرآن / توصیه هاى قرآن در مورد پیوند زناشویی

توصیه هاى قرآن در مورد پیوند زناشویی

 توصیه هاى قرآن در مورد پیوند زناشویی

مرحله اول : توصیه به ازدواج

وَ أَنکِحُواْ الْأَیَامَى‏ مِنکمُ‏ْ وَ الصَّالِحِینَ مِنْ عِبَادِکمُ‏ْ وَ إِمَائکُمْ(نور-۳۲)

ترجمه : بى‏همسران خود، و غلامان و کنیزان درستکارتان را همسر دهید.

مرحله دوم : دقت در انتخاب همسر و ملاک هاى آن‏

آیه اول : وَ لَا تَنکِحُواْ الْمُشْرِکَاتِ حَتىَ‏ یُؤْمِنَّ  وَ لَأَمَهٌ مُّؤْمِنَهٌ خَیرٌْ مِّن مُّشْرِکَهٍ وَ لَوْ أَعْجَبَتْکُمْ  وَ لَا تُنکِحُواْ الْمُشْرِکِینَ حَتىَ‏ یُؤْمِنُواْ  وَ لَعَبْدٌ مُّؤْمِنٌ خَیرٌْ مِّن مُّشْرِکٍ وَ لَوْ أَعْجَبَکُمْ(بقره-۲۲۱)

ترجمه : و با زنانِ مشرک ازدواج مکنید، تا ایمان بیاورند. قطعاً کنیزِ با ایمان بهتر از زنِ مشرک است، هر چند [زیبایى‏] او شما را به شگفت آوَرَد. و به مردانِ مشرک زن مدهید تا ایمان بیاورند. قطعاً برده با ایمان بهتر از مردِ آزاد مشرک است، هر چند شما را به شگفت آوَرَد.

آیه دوم : وَ إِذَا طَلَّقْتُمُ النِّسَاءَ فَبَلَغْنَ أَجَلَهُنَّ فَلَا تَعْضُلُوهُنَّ أَن یَنکِحْنَ أَزْوَاجَهُنَّ إِذَا تَرَاضَوْاْ بَیْنهَُم بِالمَْعْرُوفِ(بقره-۲۳۲)

ترجمه : و چون زنان را طلاق گفتید، و عدّه خود را به پایان رساندند، آنان را از ازدواج با همسران [سابق‏] خود، چنانچه بخوبى با یکدیگر تراضى نمایند، جلوگیرى مکنید.

تذکر : از تعبیر إِذَا تَرَاضَوْاْ بَیْنهَُم بِالمَْعْرُوفِ می توان برداشت کرد که در ازدواج ، تراضی طرفینی به صورت شایسته ملاک است نه حتما ، هم کفو بودن در همۀ موارد. چه بسا دو طرف هم کفو باشند و مثلا هر دو تحصیل کرده باشند ولی تراضی طرفینی بین آنها وجود نداشته باشد.

مرحله سوم : زندگى شایسته در کنار یکدیگر

آیه اول : وَ مِنْ ءَایَاتِهِ أَنْ خَلَقَ لَکمُ مِّنْ أَنفُسِکُمْ أَزْوَاجًا لِّتَسْکُنُواْ إِلَیْهَا وَ جَعَلَ بَیْنَکُم مَّوَدَّهً وَ رَحْمَهً  إِنَّ فىِ ذَالِکَ لاََیَاتٍ لِّقَوْمٍ یَتَفَکَّرُونَ(روم-۲۱)

ترجمه : و از نشانه‏هاى او اینکه از [نوع‏] خودتان همسرانى براى شما آفرید تا بدانها آرام گیرید، و میانتان دوستى و رحمت نهاد. آرى، در این [نعمت‏] براى مردمى که مى‏اندیشند قطعاً نشانه‏هایى است.

آیه دوم : هُنَّ لِبَاسٌ لَّکُمْ وَ أَنتُمْ لِبَاسٌ لَّهُنَّ(بقره-۱۸۷)

ترجمه : زنان براى شما لباسى هستند و شما براى آنان لباسى هستید.

مرحله چهارم : در طول زندگی زناشوئی باید دو طرف قوانین زناشویی که در آیات مختلف قرآن آمده است را رعایت کنند.

مرحله پنجم : معاشرت پسندیده و تحمل یکدیگر در حین بروز مشکلات‏

وَ عَاشرُِوهُنَّ بِالْمَعْرُوفِ  فَإِن کَرِهْتُمُوهُنَّ فَعَسىَ أَن تَکْرَهُواْ شَیْئا وَ یجَْعَلَ اللَّهُ فِیهِ خَیرًْا کَثِیرًا(نساء-۱۹)

ترجمه : و با همسرانتان بشایستگى رفتار کنید و اگر از آنان خوشتان نیامد، پس چه بسا چیزى را خوش نمى‏دارید و خدا در آن مصلحت فراوان قرار مى‏دهد.

مرحله ششم : اگر اختلاف بالا گرفت باید این اختلاف بین خودشان در خانه حل گردد و نوعى صلح برقرار گردد.

آیه اول : وَ الَّاتىِ تخََافُونَ نُشُوزَهُنَّ فَعِظُوهُنَّ وَ اهْجُرُوهُنَّ فىِ الْمَضَاجِعِ وَ اضْرِبُوهُنَّ (نساء-۳۴)

ترجمه : و زنانى را که از نافرمانى آنان بیم دارید [نخست‏] پندشان دهید و [بعد] در خوابگاه‏ها از ایشان دورى کنید و [اگر تاثیر نکرد] آنان را بزنید.

تذکر : در مورد توضیحات مفصل این آیه و سوالاتی که در رابطۀ با آن مطرح است مى توانید به مقاله‏ى(۲۰ نکته پیرامون آیه ۳۴ سوره نساء) از همین قلم مراجعه کنید. با خواندن آن مقاله متوجه خواهید شد که مراد از وَ اضْرِبُوهُنَّ چیست؟

آیه دوم : وَ إِنِ امْرَأَهٌ خَافَتْ مِن بَعْلِهَا نُشُوزًا أَوْ إِعْرَاضًا فَلَا جُنَاحَ عَلَیهِْمَا أَن یُصْلِحَا بَیْنهَُمَا صُلْحًا  وَ الصُّلْحُ خَیرٌْ(نساء-۱۲۸)

ترجمه : و اگر زنى از شوهر خویش بیم ناسازگارى یا رویگردانى داشته باشد، بر آن دو گناهى نیست که از راه صلح با یکدیگر، به آشتى گرایند که سازش بهتر است.

مرحله هفتم : اگر اختلاف به بیرون از خانه کشیده شد باید اطرافیان براى از بین بردن اختلاف تلاش کنند.

وَ إِنْ خِفْتُمْ شِقَاقَ بَیْنهِِمَا فَابْعَثُواْ حَکَمًا مِّنْ أَهْلِهِ وَ حَکَمًا مِّنْ أَهْلِهَا إِن یُرِیدَا إِصْلَاحًا یُوَفِّقِ اللَّهُ بَیْنهَُمَا(نساء-۳۵)

ترجمه : و اگر از جدایى میان آن دو [: زن و شوهر] بیم دارید پس داورى از خانواده آن [شوهر] و داورى از خانواده آن [زن‏] تعیین کنید. اگر سرِ سازگارى دارند، خدا میانِ آن دو سازگارى خواهد داد.

مرحله هشتم : دوری زن و شوهر از یکدیگر نباید بیشتر از چهار ماه طول بکشد بلکه باید در این مدت تکلیف خود را با هم روشن کنند.

لِّلَّذِینَ یُؤْلُونَ مِن نِّسَائهِمْ تَرَبُّصُ أَرْبَعَهِ أَشهُْرٍ  فَإِن فَاءُو فَإِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ رَّحِیمٌ(۲۲۶) وَ إِنْ عَزَمُواْ الطَّلَاقَ فَإِنَّ اللَّهَ سمَِیعٌ عَلِیمٌ(۲۲۷) بقره‏

ترجمه : براى کسانى که از همسران خود دورى مى کنند چهار ماه انتظار [و مهلت‏] است، پس اگر [به آشتى‏] بازآمدند، خداوند آمرزنده مهربان است. (۲۲۶) و اگر آهنگِ طلاق کردند، در حقیقت خدا شنواى داناست. (۲۲۷)

مرحله نهم : اگر کار به طلاق کشید باید جدایى دو طرف به صورت شایسته باشد نه با قهر و دعوا

فَمَتِّعُوهُنَّ وَ سَرِّحُوهُنَّ سَرَاحًا جَمِیلًا(احزاب-۴۹)

ترجمه : در صورت طلاق مَهْر همسرانتان را بدهید و خوش و خرّم آنها را رها کنید.

مرحله دهم : پس از طلاق ، مرد فرصت دارد که در ایام عده بدون عقد جدید به همسرش رجوع کند.

وَ بُعُولَتهُُنَّ أَحَقُّ بِرَدِّهِنَّ فىِ ذَالِکَ إِنْ أَرَادُواْ إِصْلَاحًا(بقره-۲۲۸)

ترجمه : و شوهرانشان اگر سرِ آشتى دارند، به بازآوردن آنان در این [مدّت عده‏] سزاوارترند.

مرحله یازدهم : در دوران عده مرد نمى تواند زن را از خانه بیرون کند.

لَا تخُْرِجُوهُنَّ مِن بُیُوتِهِنَّ(طلاق-۱)

ترجمه : آنان را در دوران عده از خانه‏هایشان بیرون مکنید.

مرحله دوازدهم : مهریه ، حق زن است و مرد نمى تواند در صورت طلاق در این زمینه حق زن را پایمال کند الا اینکه دو طرف به این نتیجه برسند که واقعا نمى توانند با هم زندگى کنند و زن به صورت توافقى مقدارى از مهریه را ببخشد.

آیه اول : وَ لَا یحَِلُّ لَکُمْ أَن تَأْخُذُواْ مِمَّا ءَاتَیْتُمُوهُنَّ شَیْئا إِلَّا أَن یخََافَا أَلَّا یُقِیمَا حُدُودَ اللَّهِ  فَإِنْ خِفْتُمْ أَلَّا یُقِیمَا حُدُودَ اللَّهِ فَلَا جُنَاحَ عَلَیهِْمَا فِیمَا افْتَدَتْ بِهِ(بقره-۲۲۹)

ترجمه : و براى شما روا نیست که از آنچه به آنان داده‏اید، چیزى بازستانید. مگر آنکه [طرفین‏] در به پا داشتن حدود خدا بیمناک باشند. پس اگر بیم دارید که آن دو، حدود خدا را برپاى نمى‏دارند، در آنچه که [زن براى آزاد کردن خود] فدیه دهد، گناهى بر ایشان نیست.

آیه دوم : وَ ءَاتُواْ النِّسَاءَ صَدُقَاتهِِنَّ نحِْلَهً  فَإِن طِبْنَ لَکُمْ عَن شىَ‏ْءٍ مِّنْهُ نَفْسًا فَکلُُوهُ هَنِیًا مَّرِیًا(نساء-۴)

ترجمه : ومهریه زنان را به عنوان هدیه‏اى الهى با میل و رغبت [و بدون چشم داشت و منّت گذارى‏] به خودشان بدهید واگر چیزى از آن را با میل و رضایت خود به شما ببخشند، آن را حلال و گوارا بخورید.

مرحله سیزدهم : اگر جدایی کامل حاصل شد و طلاق رخ داد مرد علاوه بر مهریه ، شایسته است که هدیۀ خداحافظی به همسرش بپردازد.

وَ لِلْمُطَلَّقَاتِ مَتَاعُ  بِالْمَعْرُوفِ  حَقًّا عَلىَ الْمُتَّقِینَ(بقره-۲۴۱)

ترجمه : و فرض است بر مردان پرهیزگار که زنان طلاق داده شده را بشایستگى چیزى دهند.

مرحله چهاردهم : مرد پس از سپرى شدن عده و جدایی کامل ، باز اگر پشیمان شد دوباره این فرصت را دارد که با همسرش ازدواج کند.

وَ إِذَا طَلَّقْتُمُ النِّسَاءَ فَبَلَغْنَ أَجَلَهُنَّ فَلَا تَعْضُلُوهُنَّ أَن یَنکِحْنَ أَزْوَاجَهُنَّ إِذَا تَرَاضَوْاْ بَیْنهَُم بِالمَْعْرُوفِ(بقره-۲۳۲)

ترجمه : و چون زنان را طلاق گفتید، و عدّه خود را به پایان رساندند، آنان را از ازدواج با همسران [سابق‏] خود، چنانچه بخوبى با یکدیگر تراضى نمایند، جلوگیرى مکنید.

مرحله پانزدهم : مرد چه بدون عقد در دوران عده و چه با عقد پس از آن اگر به همسرش رجوع کرد باید به صورت شایسته با او رفتار کند.

وَ إِذَا طَلَّقْتُمُ النِّسَاءَ فَبَلَغْنَ أَجَلَهُنَّ فَأَمْسِکُوهُنَّ بمَِعْرُوفٍ(بقره-۲۳۱)

ترجمه : و هنگامى که زنان را طلاق دادید و به پایان عدّه خود نزدیک شدند، آنان را [با رجوع کردن‏] به طور شایسته و متعارف نگه دارید.

مرحله شانزدهم : اگر کار به طلاق کشید دو طرف نباید ناامید شوند بلکه باید با توکل به خدا به آینده امیدوار باشند.

وَ إِن یَتَفَرَّقَا یُغْنِ اللَّهُ کُلاًّ مِّن سَعَتِهِ  وَ کاَنَ اللَّهُ وَاسِعًا حَکِیمًا(نساء-۱۳۰)

ترجمه : و اگر آن دو، از یکدیگر جدا شوند، خداوند هر یک را از گشایش خود بى‏نیاز گرداند، و خدا همواره گشایشگر حکیم است.

مرحله هفدهم : پس از طلاق و جدایى کامل و سپرى شدن ایام عده ، مرد نباید موجبات ظلم به همسر سابقش را فراهم کند و مثلا او را مجبور به انجام برخی کارها کند.

وَ إِذَا طَلَّقْتُمُ النِّسَاءَ فَبَلَغْنَ أَجَلَهُنَّ فَلَا تَعْضُلُوهُنَّ أَن یَنکِحْنَ أَزْوَاجَهُنَّ(بقره-۲۳۲)

ترجمه : و زمانى که زنان را طلاق دادید، و به پایان عدّه خود رسیدند، آنان را از ازدواج با همسران جدید منع نکنید.

تذکر نهایی : جالب است که بحث های مربوط به خانواده در قرآن بسیار مورد سفارش قرار گرفته است و عنوان (حدود الهی) که معمولا ما برای مجازات ها بکار می بریم ، در قرآن هر جا بکار رفته است راجع به همین مباحث است.

جالب تر اینکه در ضمن آیاتى که این مباحث خانوادگى در آنها مطرح شده است جملات قابل تأملى دیده مى شود از جمله :

در آیه ۲۳۱ سوره بقره آمده  است : وَ لَا تَتَّخِذُواْ ءَایَاتِ اللَّهِ هُزُوًا : آیات خدا را به مسخره نگیرید.

همچنین در آیه ۲ سره طلاق آمده است : ذَالِکُمْ یُوعَظُ بِهِ مَن کاَنَ یُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَ الْیَوْمِ الاَْخِرِ : این چیزى است که مؤمنان به خدا و روز قیامت به آن اندرز داده مى‏شوند!

بکار بردن این جملات در ضمن مباحث خانواده دلالت بر اهمیت فوق العادۀ این مباحث نزد خدا دارد. انگار که اگر کسی ادعای مسلمانی دارد ولی این نکات را رعایت نمی کند ایمان صحیح به خدا و قیامت ندارد و آیات الهی را به تمسخر گرفته است.

 در این جزوه به توصیه های قرآن پیرامون پیوند زناشویی اشاره شده است. این توصیه‌ها ، وظایف زن و شوهر را در طول زندگی زناشویی و حتی قبل و بعد از آن مشخص کرده است.

جوابی بنویسید

ایمیل شما نشر نخواهد شدخانه های ضروری نشانه گذاری شده است. *

*