۱۳۹۷/۰۵/۳۰
پست های اخیر
خانه / اعتقادات / اسلام پژوهی / درس دوم: اموری که در بحث های اعتقادی باید مورد توجه قرار گیرد

درس دوم: اموری که در بحث های اعتقادی باید مورد توجه قرار گیرد

درس دوم: اموری که در بحث های اعتقادی باید مورد توجه قرار گیرد

آموزش نوین عقاید (رویکردی نوین در بررسی عقاید)

دانلود کل کتاب آموزش نوین عقاید PDF

در تحقیق راجع به اصول اعتقادات اموری باید مورد توجه قرار گیرد که ما لیست این امور را در زیر اشاره می کنیم. البته راجع به هریک از این امور باید مفصلا بحث و بررسی صورت گیرد:

۱-آیا حق محض وجود دارد؟ آیا باطل محض وجود دارد؟ آیا می توان گروهی را حق محض یا باطل محض معرفی کرد؟

۲- ادله ای که برای اثبات اصول دین به کار می رود در یک سطح نیستند و ممکن است برخی ادله از برخی دیگر محکم تر باشند مثلا ادلۀ اثبات خدا از ادلۀ اثبات امام زمانِ زنده و غائب قوی تر است.

۳- تحقیق بر تقلید مقدم است و اگر کسی درست تحقیق کرد و به نتیجه نرسید تکلیفی غیر آن ندارد. اگر دینی بخواهد مردم را مقلدِ صِرف بار بیاورد باید در حقانیت آن دین شک کرد.

۴- در جلسات اعتقادی تعصبات و ذهنیت ها باید کنار گذاشته شود. در این جلسات نباید به دنبال این بود که حتماً فلان مطلب را ثابت کنیم بلکه باید دید اگر مطلبی واقعاً دلیل قانع کننده ای ندارد؛ به عنوان اعتقاد نپذیریم حتی اگر قبلا به آن معتقد بوده ایم. نباید به دنبال این باشیم که هرجور که شده با زور عقایدمان را ثابت کنیم.

۵- سعی کنیم وقتی با نظری آشنا می شویم و یا اشکالی به ذهنمان می آید زود تصمیم نگیریم بلکه راه را برای نظرات مختلف و فهم های مختلف همیشه باز بگذاریم. در واقع به راحتی فکر نکنیم به آخر خط رسیده ایم و پاسخ نهایی را پیدا کرده ایم.

۶- حق را با افراد نمی توان شناخت حتی اگر آن افراد خیلی بزرگ باشند. هر شخصی را باید دلیلش را دید نه نام و مقامش را. اگر دلیل، صحیح بود از هرکسی باشد می پذیریم و اگر صحیح نبود از هر کسی که باشد نمی پذیریم.

۷- در امور اعتقادی نباید گزینشی عمل کرد یعنی نباید ادله را ناقص مورد بررسی قرار داد. اگر کسی برای ما دلیل می آورد باید خوب دقت کنیم که آیا گزینشی عمل کرده یا واقعاً همۀ ادله را مورد بحث قرار داده است. بعضا بنده مشاهده کرده ام که مثلا برخی افراد که می خواهند به کتب مخالفین برای اثبات عقیدۀ خودشان استناد کنند فقط به متون خاصی که به نفعشان است مراجعه می کند و متون دیگر را مورد دقت قرار نمی دهند.

۸- شنیدن نظر مخالف در امور اعتقادی فوق العاده اهمیت دارد. اینکه مخالف چگونه به ادله ای که ما می آوریم پاسخ می دهد بسیار مهم است. ممکن است ما به خیال خود برای عقائدمان ادله داریم ولی نمی دانیم که این، خیال است و مخالف ما پاسخ دندان شکنی برای ما دارد.

۹- جهل مرکب یک بیماری است که هر لحظه ما را تهدید می کند. بنابراین خوب است که ایمان ما هر لحظه و هر ساعت به روز شود و برای این کار باید با نظرات جدید و حرف های نو آشنا شویم. بنابراین نباید از شنیدن اشکالات جدید و انتقاداتی که به دین وارد می شود ناراحت شویم بلکه باید با کمال میل آنها را پذیرا باشیم. چه بسا با شنیدن برخی از اشکالات، ذهنیت جدیدی از دین برای ما ایجاد شود که نتیجتا موجب بهتر معرفی شدن دین گردد.

۱۰- در بحث های اعتقادی نباید با بدبینی وارد بحث شویم. متأسفانه بعضاً دیده می شود که گروهی از همان ابتدا که وارد بحث می شوند برای رد کردن و قبول نکردن، بحث می کنند و با عینک بدبینی به مسائل نگاه می کنند. اگر این چنین باشد هیچ گاه بحث ها به نتیجه نمی رسد. باید به شیوه ای بحث شود که اگر مطلب صحیحی بیان شد واقعاً مورد پذیرش قرار گیرد. متأسفانه برخی افراد بر روی اسم ها و اشخاص بدبین هستند و مثلا اگر نام فلان شخص بیاید از همان ابتداء، موضع می گیرند. برای رسیدن به حق باید بدبینی ها را کنار گذاشت و حرف افراد را باید شنید و کاری به نام یا سابقه ی آنها نباید داشته باشیم.

۱۱- نظر بنده این است که((شک عالمانه بهتر از یقین جاهلانه است)).

۱۲- اندیشیدن بهتر از یادگیری اندیشه ها است. ما باید علاوه بر اینکه با اندیشه ها آشنا می شویم اندیشیدن را نیز یاد بگیریم.

۱۳- همواره باید ایمان خود را چک کنیم و آن را به روز کنیم. برای این کار باید همیشه آمادۀ شنیدن نقدها باشیم. برخی افراد از شک کردن می ترسند و به همین دلیل از نقدها و اشکالات فرار می کنند و در نتیجه ایمان چنین افرادی، ایمان واقعی نیست. به این افراد باید گفت اتفاقا با بررسی نقدها و اشکالات چه بسا ایمان ما محکم تر شود. پس بیاییم هر لحظه ایمان خود را به روز کنیم.

جملاتی تأمل برانگیز

و اما در ادامه به جملاتی تأمل برانگیز اشاره می کنیم که برای ورود به بحث های اعتقادی مفید است:

جمله ۱: هر جور فکر کنی همانجور حرف می زنی. هر جور که حرف بزنی همانجور عمل می کنی. هر جور که عمل بکنی همانجور عادت پیدا می کنی. هر جور عادت پیدا کنی همانجور شخصیتت شکل می گیرد. هر جور شخصیتت شکل بگیرد همانجور سرنوشتت ایجاد می شود. پس اول فکرت را درست کن.

جمله ۲: بهترین استاد کسی نیست که فقط اندیشه ها را به ما یاد دهد بلکه بهترین استاد کسی است که علاوه بر اندیشه ها، اندیشیدن را نیز به ما یاد دهد.

جمله ۳: دین داران ناآگاه و بی دینان ناآگاه هستند که دنیا را از مسیر عقلایی خود خارج می کنند و الا دین داران آگاه می توانند با بی دینان آگاه به صورت مسالمت آمیز زندگی کنند.

جمله ۴: وظیفۀ ترک ناشدنی هر محقق حق طلب، حل کردن مستمر جدول حقائق و موزون کردن دائمی هندسۀ معرفت است نه دل خوش داشتن جاودانه به حق مزعوم خود و فارغ نشستن و از دیگران خبر نگرفتن.

جمله ۵: تقوای‌ علمی‌ آن‌ است‌ که‌ انسان‌ نه‌ مطلبی‌ را بدون‌ برهان‌ بپذیرد و نه‌ رأیی‌ را بدون‌ دلیل‌ تکذیب‌ کند، زیرا تصدیق‌ بی‌تحقیق‌ و تکذیب‌ بی‌دلیل‌ هر دو ناروا است‌.

جمله ۶: هم فکران ما موجب آرامش ما هستند و مخالفان ما موجب دانش ما.

جمله ۷: برای وصول به حقیقت باید یک بار در زندگی خود، خویشتن را از همۀ عقایدی که پذیرفته ایم اخلاص کنیم و از نو و از پایه، همۀ دستگاه های معارف خود را بنیاد نهیم.

جمله ۸: واقعیت دنیا این است که نادانان به خود یقین کامل دارند در حالی که دانایان سرشار از شک و تردیداند.

جمله ۹: در تشخیص حق، شخصیت گرایی ممنوع

جمله ۱۰: بزرگی بزرگان نباید موجب تسلیم محض در برابر آنها شود

جمله ۱۱: برای رسیدن به حق، آزادی، بهتر انسان را کمک می کند تا محدودیت

جمله ۱۲: کسانی که خود را از شنیدن نظرات مختلف – با این توجیه که موجب دوری از حق می شود – محروم می کنند خودشان از حق دورتراند.

جمله ۱۳: کسانی که می گویند بحث های کلامی ایمان و یقین مردم را زایل می کند باید به اینها گفت کدام یقین؟ یقین های لرزان، غیر مدلل و میراثی و تقلیدی را می گویید؟ آنها با بحث و دلیل به دست نیامده تا با بحث و دلیل از دست بروند. به علتی آمده اند و با علت مقابلی زایل می شوند. اگر هم ایمان های مدلل را می گویید بحث های کلامی مادر و مولّد آنها هستند و بستن باب علم کلام و بحث آزاد به خاطر پاره ای از آفاتش، پرپر کردن گل است به خاطر خارهایش.

جمله ۱۴: والله در میان بعضی از این مردم ایجاد شک کردن، خدمتی ست هزار مرتبه برتر از ایجاد یقین زیرا آن یقینی که اینجوری به مردم تلقین شود، مادۀ مخدر است. اینکه بعد از شک، دلهره و اضطراب به وجود می آید ارزش دارد.

جمله ۱۵: شک نیاوردگانِ کرده یقین و کثرت ندیدگان وحدت گزین، بی تحمل ترین و تحمل ناپذیرترین جانوران روی زمین اند.

جمله ۱۶: در بنا کردن کاخ رفیع حق، همه مشارکت دارند و بلکه از همه باید شرکت خواست و آن عمارت را بر دوش جمع باید نهاد. دیگران را از قلم انداختن و خود را غافلانه، مستغنی از دیگران پنداشتن شرط خرد ورزی و ادب حق جوئی نیست. حق طلب همیشه در راه است و همواره در کار بنائی است. اگر طالب هندسۀ موزون حقیقتیم خشت خود را باید کنار خشت دیگران بگذاریم و اگر به پاره های ناقصی از حقیقت قانع و شاکریم پاره های ناقص دیگران را نیز باید حرمت بنهیم.

جمله ۱۷: شما به این دلیل مذاهب دیگران را رد می کنید که به مذهب آنان با منطق و به مذهب خود با احساس نگاه می کنید.

جمله ۱۸: داغ دین

اگر در اسراییل به دنیا آمده باشید، به احتمال زیاد یهودی هستید، اگر در عربستان به دنیا آمده باشید، به احتمال زیاد مسلمانید،اگر در هند به دنیا آمده باشید، به احتمال زیاد هندو، اما اگر در آمریکا به دنیا آمده باشید، به احتمال زیاد مسیحی هستید!، ایمان دینی شما از یک موجود الهی الهام گرفته نشده،

حقیقت ثابت و پایدار اینست که:

ایمان شما به زبان ساده تنها جبر جغرافیاست! (ریچارد داوکینز)

جمله ۱۹: بزرگترین دشمن دانش، نادانی نیست بلکه توهم دانایی است.

جمله ۲۰: در امر دین عشق کافی نیست، عقل هم لازم است. امر دین عظیم‌تر از آنست که فقط به عاشقان راستین سپرده شود، چه جای عاشقان دروغین! عاقلان هم باید تکلیف خود را ادا کنند و عشق گرم مهاجم را با عقل سرد ملائم درآویزند و بیامیزند.

جمله ۲۱: هله برخیز که اندیشه دگر باید کرد

جمله ۲۲: دلایل قوی باید و معنوی – نه رگهای گردن به حجت قوی

جمله ۲۳: من که تمام عمر شاهد قربانی شدن و پایمال شدن حقیقت ها بوسیله انسانهای مصلحت پرست بوده ام، در مورد مصلحت عقیده پیدا کرده ام و اعتقاد دارم که: هیچ چیز غیر از حقیقت مصلحت نیست!

جمله ۲۴: متدین متعقل خود را طالب حقیقت می داند نه مالک حقیقت

جمله ۲۵: به راهی که اکثر مردم می روند بیشتر شک کن، اغلب مردم فقط تقلید می کنند. از متمایز بودن نترس، انگشت نما بودن بهتر از احمق بودن است.

جمله ۲۶: امروزه در جامعه ای زندگی می کنیم که در بسیاری از موارد باید با احتمالات پیش رویم و همواره درصدی خطا برای کارها و عقائدمان در نظر بگیریم.

جمله ۲۷: تقدم تقدس بر تعقل دینی مهمترین عامل افراط گرایی در بین مسلمانان است.

جمله ۲۸: امروزه روش بحث، استدلال سالاری است و اگر تمام قوت یک کلام فقط در قائل آن باشد دیگر چنین چیزی قابل قبول نیست.

جمله ۲۹: بر محققی که قصدش معرفت حقایق است لازم است خود را دشمن اعتقادات موروثی اش بداند.

 دانلود کل کتاب آموزش نوین عقاید PDF

جوابی بنویسید

ایمیل شما نشر نخواهد شدخانه های ضروری نشانه گذاری شده است. *

*