خانه / از تو می پرسند؟ / سه آیه سه تفسیر!

سه آیه سه تفسیر!

  ۷۲۸- به روزترین تفسیری که از یکی از آیات قرآن تا به حال شنیده اید را بیان کنید.

جواب: در آیه ۱۰۱ سوره نساء آمده است:

وَ إِذَا ضرَبْتُمْ فىِ الْأَرْضِ فَلَیْسَ عَلَیْکمُ جُنَاحٌ أَن تَقْصرُواْ مِنَ الصَّلَوهِ إِنْ خِفْتُمْ أَن یَفْتِنَکُمُ الَّذِینَ کَفَرُواْ 

ترجمه اى که معمولا مفسرین و مترجمین از این آیه کرده اند چنین است:

هنگامى که سفر مى‏کنید، گناهى بر شما نیست که نماز را کوتاه کنید اگر از فتنه (و خطر) کافران بترسید.

مفسرین معمولا مراد از فتنه در تعبیر إِنْ خِفْتُمْ أَن یَفْتِنَکُمُ الَّذِینَ کَفَرُواْ را جنگ گرفته اند ولی بنده زمانی دیدم که یکی از مفسرین می گفت که مراد از فتنه ممکن است فتنه ی فرهنگی باشد و اگر از فتنه ی فرهنگیِ دشمنان ترسیدیم شاید بتوانیم در مواردی نمازها را کوتاه کنیم.

حال در برخی مواقع اگر از جوانی که در معرض گمراهی است بخواهیم که نمازهایت را کامل بخوان ممکن است از دین کناره بگیرد و کلا دین را کنار بگذارد. حال آیا طبق این تفسیر می توان از او همه ی نمازها را به طور کامل نخواست بلکه مقداری برای او در نماز خواندن آسان گرفت و در واقع آیا او می تواند مقداری از نمازهایش بکاهد؟

این تفسیری که بیان شد شاید به روزترین تفسیری است که من از آیه ای از قرآن شنیده ام. البته نمی خواهم بگویم که این تفسیر صحیح است ولی چون شما سوال کردید تنها آن را بیان کردم.

  ۷۲۹- در آیه ۵۶ سوره ذاریات آمده است که: وَ مَا خَلَقْتُ الجِنَّ وَ الْانسَ إِلَّا لِیَعْبُدُونِ‏

آیا هدف خلقت این است که ما فقط نماز بخوانیم و روزه بگیریم؟

جواب: چون معمولا عبادت به نماز و روزه معرفی می گردد این سوال پیش می آید که آیا ما به دنیا آمده ایم تا نماز بخوانیم و روزه بگیریم؟

این در حالی است که عبادت در نماز و روزه، خلاصه نمی شود. در قرآن دستورات بسیار زیادی آمده است. دستور به وفای عهد، رعایت عدل، خوش زبانی، راستگویی و بسیاری از دستورات اخلاقی دیگر. انجام این دستورات نیز عبادت است. قرآن که تنها به نماز و روزه دستور نداده است. پس ما موظفیم که بقیه ی دستورات خدا را نیز عمل کنیم. عبادت یعنی عبد بودن در برابر خدا یعنی انجام تمام دستورات او.

حال اگر کسی واقعا عبد خدا باشد همه ی دستورات خدا را عمل خواهد کرد و انجام تمام دستورات خدا یعنی به وجود آمدن زندگی سالم.

با توجه به این توضیح می فهمیم که آیه ی وَ مَا خَلَقْتُ الجِنَّ وَ الْانسَ إِلَّا لِیَعْبُدُونِ یعنی هدف خلقت، رسیدن به زندگی سالم و زندگی برتر است.

  ۷۳۰- در آیه ۶ سوره نساء آمده است:

وَ ابْتَلُواْ الْیَتَامَى‏ حَتىَّ إِذَا بَلَغُواْ النِّکاَحَ فَإِنْ ءَانَسْتُم مِّنهُمْ رُشْدًا فَادْفَعُواْ إِلَیهِمْ أَمْوَالَهُمْ

و یتیمان را [نسبت به امور زندگى‏] بیازمایید تا زمانى که به حدّ ازدواج برسند، پس اگر در آنان رشد لازم را یافتید اموالشان را به خودشان بدهید.

چرا در این آیه براى دادن مال یتیم به یتیمان از واژه ى رفع استفاده شده است در حالى که مى توانست از واژه ى عطا استفاده کند؟

جواب: در تفسیر المیزان در جواب این سوال چنین آمده است: جمله:” فادفعوا …” کنایه است از اینکه مال یتیم را به دست خودش بدهید و اگر به جاى” فاعطوا” کلمه” فادفعوا” را آورد، براى همین بود که هم معناى تحویل دادن را برساند و هم کنایه از این باشد که:” زحمت و شر و مسئولیت او را از سر خودت رفع کن، مالش را بده تا برود و از تو دور شود”، پس این تعبیر در عین اینکه تعبیرى است پیش پا افتاده، کنایه‏اى لطیف هم در بر دارد.([۱])

به هر حال دفع کردن معنای خاصی دارد و برای چیزی بکار می رود که به سوی ما آمده است و ما می خواهیم آن را از خود دور کنیم. حال بکار بردن واژه ی دفع برای تحویل دادن مال یتیم به او به این خاطر است که می خواهد اشاره داشته باشد که مال یتیم به سوی ما آمده است و ما وقتی یتیم به سن رشد رسید باید آن را دفع کنیم و نگذاریم پیش ما باقی بماند بلکه باید آن را از خود دور کنیم.

پس بکار بردن واژه ی دفع بجای واژه ی عطا تأکید دیگری است بر اینکه مال یتیم، مال اوست و اگر زمانی نزد ما مانده است تنها از باب ضرورت است و وقتی این ضرورت از بین رفت باید آن را از خودمان بِکنیم و مثل کسی که از خود دفاع می کند و مثلا ماری را از خود دفع می کند نگذاریم مال یتیم بر ما اثر بگذارد.



[۱] – ترجمه المیزان، ج‏۴، ص: ۲۷۵

همچنین ببینید

تفسیر سوره‌های انشقاق ، کافرون ، نصر ، مسد ، فلق ، ناس و کوثر

تفسیر سوره‌های انشقاق ، کافرون ، نصر ، مسد ، فلق ، ناس و کوثر …

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *