۱۳۹۶/۱۲/۰۱
پست های اخیر

سه موضوع دینی!

  ۷۳۷- طبق آیه ۳۵ سوره آل عمران، مادر حضرت مریم نذر کرد که آنچه در شکم دارد را در راه خدا آزاد گذارد تا برای خدا خدمت کند. حال سوال این است که آیا کسی می تواند برای دیگری مثل بچه ی خودش نذر کند؟ آیا چنین نذری با عدم اجبار در دین منافات ندارد؟ بالاخره شاید آن بچه نخواهد برای خدا خدمت کند.

جواب: دقت کنید که نذر مادر مریم نسبت به حق خودش بوده است نه اینکه بخواهد بچه اش را اجبار کند. توضیح اینکه هر فرزندی نسبت به پدر و مادرش وظایفی دارد که باید انجام دهد. حال مادر مریم نذر کرده است که من این وظایف را در صورتی که او راه خدا را پیش گیرد از او نمی خواهم. پس این نذر مادر مریم راجع به حق خودش است که حق خودش را بخشیده است ولی اینکه فرزندش چه باید انتخاب کند اجباری در کار نیست و بستگی به اختیار خود او دارد.

  ۷۳۸- سوال: خطاب (کم) در السلام علیکم و رحمه الله و برکاته که در آخر نماز گفته می شود به چه کسانی است و اصلا چنین سلامی چه معنایی دارد؟

جواب: دقت کنید که سلام در عرف امروزه یک لفظ ظاهری شده است که چندان به معنای آن توجه نمی شود. این در حالی است که شخص سلام کننده با گفتن سلام در واقع به طرف مقابلش اعلام می کند که تو از ناحیه ی من در سِلم و سلامت هستی. پس این واژه معنای سلامتی و خوبی را می رساند و گفتن آن فقط مربوط به اول کار نیست بلکه هر جایی که انسان بخواهد چنین معنایی را برساند می تواند از این واژه استفاده کند.

این از معنای سلام و اما در رابطه ی با اینکه خطاب (کم) در سلام آخر نماز چه کسانی هستند برای من جالب است که در رابطه ی با این سوال از طرف دین حرف مشخصی زده نشده است و واقعا اگر برای دین مهم بود خودش این مطلب را دقیقا روشن می کرد ولی می بینیم که از مجموع کلام محققان حرف کاملا واضح و روشنی در این زمینه بدست نمی آید و هرکسی نظری دارد. یکی می گوید خطابش به ملائکه است و دیگری می گوید خطابش به نمازگزاران است و …. این در حالی است که چنین سلامی در روز چندین بار گفته می شود و اگر لازم بود از طرف دین حتما مخاطبش کاملا واضح می شد.

حال با توجه به اینکه دین در این زمینه ابهام قرار داده است به نظر من می رسد که لازم نیست دائما از آن سوال کنیم بلکه در این زمینه انعطاف وجود دارد همچنانکه در بحث گاو بنی اسرائیل که در سوره بقره آمده است چون خدا چیز مشخصی راجع به کیفیت گاو نگفته بود، بنی اسرائیل لازم نبود از خصوصیات گاو سوال کنند و هر گاوی می کشتند کافی بود. حال در اینجا نیز چون دین مطلب خاصی نگفته است میدان برای ما راجع به اینکه خطاب (کم) را چه کسانی بگیریم باز است. پس می توانیم این خطاب را عام معنا کنیم و در حین گفتن آن هرکسی که شایسته است که به او سلام شود را مدّ نظر قرار دهیم.

به نظر من می رسد که تعبیر السلام علیکم و رحمه الله و برکاته با توجه به اینکه دقیقا مخاطبش از طرف دین مشخص نشده است یک معنای خاصی دارد و اصلا نیاز به مخاطب خاصی ندارد که مثلا باید جواب این سلام را بدهد بلکه یک معنای کلی پیدا کرده است و آن این است که من که این جمله را می گویم با گفتن این جمله می خواهم به همه اعلام کنم که از طرف من در سلم هستید. بنابراین لازم نیست که برای خطاب (کم) در این جمله به دنبال مخاطب خاصی بگردیم. حتی ممکن است مخاطب این جمله با توجه به آیه ی وَ إِذَا خَاطَبَهُمُ الْجَاهِلُونَ قَالُواْ سَلَامًا(فرقان-۶۳) جاهلان و دشمنان نیز باشند و گوینده ی این جمله با گفتن این جمله اعلام می کند که من حتی با دشمنم نیز با سِلم برخورد می کنم و مثلا در صورت امکان او را می بخشم و اگر امکان بخشش نبود در مقابله ی با او بی عدالتی نمی کنم بلکه دستور آیه ی دوم سوره مائده را عمل می کنم که می گوید کینه ی دشمنان نباید موجب شود که نسبت به آنها بی عدالاتی شود.

حتی شاید خطاب این آیه به حیوانات و گیاهان و خلاصه همه ی موجودات باشد و با بیان این جمله اعلام می کنیم که همه ی موجودات عالم هستی از ناحیه ی من در سلامت هستند.

مطلبی که در اینجا راجع به خطاب (کم) در سلام آخر نماز گفته شد را من ندیدم کسی به این صورت بیان کرده باشد ولی بنده چند وقتی بود که راجع به اینکه خطاب (کم) به چه کسانی است سوال داشتم و جواب هایی که می گرفتم مرا قانع نمی کرد ولی جوابی که در اینجا بیان گردید خود من را قانع کرد.

خواننده می تواند در این باره بیشتر فکر کند و نظر دیگر محققین را نیز در این باره جویا شود.

به این مطلب نیز دقت شود اینکه برخی می گویند خطاب (کم) در سلام آخر نماز فقط انسان های صالح یا فرشتگان هستند به نظر می رسد که صحیح نباشد چون سلام دوم نماز یعنی السلام علینا و علی عباد الله الصالحین، می تواند شامل انسان های شایسته و ملائکه نیز بشود. دقت کنید که در قرآن به ملائکه نیز بندگان شایسته ی خدا اطلاق گردیده است.

  ۷۳۹- آیا امروزه نیز بت پرستی وجود دارد؟

جواب: بله، واقعا امروزه بت پرستی وجود دارد. امروزه بت هایی برای ما درست کرده اند که باید مواظب باشیم آنها را نپرستیم. تقلید محض از علماء نوعی بت پرستی است. اینکه شخصی آنقدر در دید ما بزرگ شود که او را بدون اشتباه بپنداریم و تصوراتی خیالی نسبت به او پیدا کنیم و اصلا نتوانیم در مقابل فکر او فکرکنیم نوعی بت پرستی است. امروزه بسیاری از افراد برده ی فکری دیگران هستند و این یعنی نوعی بت پرستی. متأسفانه باید گفته شود که من نیز زمانی این نوع از بت پرست را داشته ام.

یادم هست زمانی به پای سخنرانی یکی از سخنرانان معروف رفته بودم و اتفاقا مطلب به درد بخوری نیز نمی گفت و شاید در کل منبرش چند نکته ی مفید آن هم به صورت محدود گفت ولی چون او را برای من بت کرده بودند من در حین سخنرانی او به خود تلقین می کردم که چه خوب حرف می زند و با حرف هایی که می زد نُچ نُچ می کردم در حالی که الآن می فهمم اتفاقا نکته ی خاصی نگفته است و من او را چون بت برای خود کرده بودم چنین فکر می کردم.

متأسفانه امروزه چنین بت پرستی در حد زیادی وجود دارد و باید از آن به خدا پناه برد.

جوابی بنویسید

ایمیل شما نشر نخواهد شدخانه های ضروری نشانه گذاری شده است. *

*