خانه / اعتقادات / اسلام پژوهی / اسلام و چگونگی ایجاد بدعت ها

اسلام و چگونگی ایجاد بدعت ها

در این مقاله یکی از عواملی که باعث ایجاد بدعت در دین میشود مورد بررسی قرار گرفته است و چنین نتیجه گیری شده است که در بسیاری از موارد حس مذهبی و تعصبات مذهبی باعث ایجاد بدعت در دین میشود و به عبارت دیگر بدعت در دین توسط دین داران و مذهبیون و بعضا روحانیون و علماء ایجاد میشود و از بین بردن چنین بدعتهائی بسیار مشکل است.

نباید فکر کرد بدعت را همیشه کسانی ایجاد میکنند که قصد سوء دارند و میخواهند عالما و عامدا در دین خللی وارد کنند بلکه بسیاری از موارد بدعت توسط کسانی ایجاد میشود که خود را منتسب به دین میدانند و به بیان دفاع از دین در دین بدعت ایجاد میکنند و این نوع بدعت شاید بدترین نوع بدعت باشد و مبارزه با آن مشکل تر از بدعت هائی است که دشمنان در دین ایجاد میکنند.

توضیح مطلب اینکه بعضی افراد به خاطر حس مذهبی و تعصباتی که در رابطه با عقائد خود دارند کاری را انجام میدهند و این کار کم کم گسترش پیدا میکند و در سطح جامعه پخش میشود تا اینکه پس از گذشت چند سال ، دیگر مردم آن را جزو دین قلمداد میکنند و اگر کسی آن کار را انجام ندهد او را از دین خارج میدانند.برای مثال باید گفته شود که جمله (اشهد ان علیا ولی الله) جزو اذان و اقامه نیست لکن آن قدر این جمله گفته شده است که گروهی از مردم فکر میکنند که جزو اذان و اقامه است به طوری که اگر کسی این جمله را در اذان و اقامه نگوید فکر میکنند شخص ، اذان و اقامه را اشتباه گفته است در حالی که شیخ صدوق در کتاب من لا یحضره الفقیه که یکی از کتب اربعه شیعه است بعد از بیان جملات اذان و اقامه که در آن شهادت به ولایت وجود  ندارد گفته است :

این ترتیب اذان که نقل کردیم همان اذان صحیح است نه چیزى به آن افزوده و نه چیزى از آن کاسته مى‏شود ولى مفوّضه- که خداوند آنان را از رحمت خود محروم و دور بدارد- اخبارى ساخته‏اند و بموجب آن در اذان افزوده‏اند که باید دو بار گفت: «محمّد و آل محمّد خیر البریّه» یعنى محمّد و آل محمّد بهترین خلایق خدایند، و نیز در پاره‏اى از روایات خود پس از «اشهد انّ محمّدا رسول اللَّه» آورده‏اند که باید دو بار گفت: «اشهد انّ علیّا ولیّ اللَّه»یعنى: شهادت میدهم که على ولى خداست و خداوند متعال او را ولى و امام ساخته است، و همچنین بعضى از ایشان به جاى این عبارت روایت کرده‏اند که دو بار باید گفت: «اشهد انّ علیّا امیر المؤمنین حقّا» یعنى شهادت میدهم که على بحقّ فرمانروا و پیشواى مؤمنان است. هر چند تردید نیست در اینکه على علیه السّلام ولىّ خدا است، و اینکه او امیر و فرمانروا و پیشواى مؤمنان است. و اینکه محمّد و آل او صلوات اللَّه علیهم اجمعین بهترین خلایق خدایند، (در اینها شکى نیست) لکن هیچ یک از اینها در اصل اذان نیست .

مثالهای دیگری هم در این باره وجود دارد الا اینکه بحث ما در این باره است که چنین بدعت هائی توسط خود دین داران ایجاد میشود و در زمانه ما به خصوص در جامعه شیعی کارهائی انجام میشود که خوف آن میرود آنها هم در آینده جزو دین محسوب شود.

در اینجا است که باید گفته شود  علماء و روحانیون وظیفه بسیار مهمی در رابطه با چنین بدعتهائی دارند و در صورتی که آنها جلوی چنین بدعت هائی را نگیرند آنها هم در پیشگاه خدا مسئولند.و اصلا باید گفته شود که متاسفانه بعضا خود علماء و روحانیون هستند که چنین بدعت هائی را ایجاد میکنند چرا که گاهی آنها طبق نظر عرف فتوا میدهند چرا که از عرف میترسند و یا با گفتن اینکه فلان کار رجاء اشکال ندارد زمینه ای را برای ایجاد چنین بدعت هائی ایجاد میکنند.اگر عالمی میخواهد بگوید که فلان کار رجاء بی اشکال است باید فکر آینده را هم بکند که آیا با چنین مجوزی ممکن است همان کار در آینده جزو دین محسوب شود یا نه؟

این که گفته میشود وقتی امام زمان علیه السلام میآید مردم فکر میکنند که دین جدیدی آورده است مراد از دین جدید دینی غیر از اسلام و کتابی غیر از قرآن نیست بلکه مقصود همان تبیین جدید و باز سازی حقائق تحریف شده میباشد یعنی آن قدر در دین بدعتها ایجاد شده که وقتی امام زمان علیه السلام دین حقیقی را معرفی میکند مردم فکر میکنند که این دین ، یک دین جدید است.بدیهی است که بیان حقائق جدید و باطل دانستن بسیاری از بدعتها توسط حضرت مهدی علیه السلام برای مردمِ دور افتاده از حقیقت کتاب و سنت تازگی خواهد داشت.

بنابراین از جمله وظایف علماء و اهل علم این است که با بدعت های ایجاد شده مبارزه کنند و بدون هیچ ترسی از عوام جامعه جلوی این بدعتها را بگیرند و این را بدانند که خداوند متعال در آیه ۱۵۹ سوره بقره میفرماید : إِنَّ الَّذینَ یَکْتُمُونَ ما أَنْزَلْنا مِنَ الْبَیِّناتِ وَ الْهُدى‏ مِنْ بَعْدِ ما بَیَّنَّاهُ لِلنَّاسِ فِی الْکِتابِ أُولئِکَ یَلْعَنُهُمُ اللَّهُ وَ یَلْعَنُهُمُ اللاَّعِنُونَ یعنى کسانى را که دلایل روشن و هدایت‏کننده ما را، پس از آنکه در کتاب براى مردم بیانشان کرده‏ایم، کتمان مى‏کنند هم خدا لعنتشان مى کند و هم دیگر لعنت‏کنندگان.

و کتمان حق یا به این است که شخص عمدا چیزی را مخفی کند یا اینکه با سکوت خود ، حق را مخفی نگه دارد بنابراین اگر اهل علمی بدعتی در جامعه دید ولی سکوت کرد و با سکوت خود باعث شد که مردم متوجه آن بدعت نشوند چنین کسی در ایجاد بدعت و سیر آن نقش داشته است.

در کتاب احتجاج جلد دوم صفحه ۴۵۸ آمده است :

قِیلَ لِأَمِیرِ الْمُؤْمِنِینَ ع مَنْ خَیْرُ خَلْقِ اللَّهِ بَعْدَ أَئِمَّهِ الْهُدَى وَ مَصَابِیحِ الدُّجَى؟ قَالَ الْعُلَمَاءُ إِذَا صَلَحُوا قِیلَ فَمَنْ شِرَارُ خَلْقِ اللَّهِ بَعْدَ إِبْلِیسَ وَ فِرْعَوْنَ وَ نُمْرُودَ وَ بَعْدَ الْمُتَسَمِّینَ بِأَسْمَائِکُمْ وَ الْمُتَلَقِّبِینَ بِأَلْقَابِکُمْ- وَ الْآخِذِینَ لِأَمْکِنَتِکُمْ وَ الْمُتَأَمِّرِینَ فِی مَمَالِکِکُمْ-؟ قَالَ الْعُلَمَاءُ إِذَا فَسَدُوا هُمُ الْمُظْهِرُونَ لِلْأَبَاطِیلِ الْکَاتِمُونَ لِلْحَقَائِقِ وَ فِیهِمْ قَالَ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ أُولئِکَ یَلْعَنُهُمُ اللَّهُ وَ یَلْعَنُهُمُ اللَّاعِنُونَ إِلَّا الَّذِینَ تابُوا

معنى حدیث : فردى از أمیر المؤمنین علیه السّلام پرسید: بهترین خلق خدا پس از امامان هدایت و چراغهاى تاریکى کیست؟ فرمود: علما؛ البتّه اگر به صلاح رسیده باشند.

پرسید: پس از ابلیس و فرعون و نمرود، و بعد از جماعتى که اسامى شما را بر خود مى‏نهند و گروهى که خود را ملقّب به القاب شما مى‏کنند و امکنه شما را تصرّف کرده و در ممالک شما حاکم مى‏شوند؛ اشرار خلق خدا کیانند؟

فرمود: علما وقتى به فساد افتند، اینان اباطیل را ظاهر مى‏سازند و حقایق را کتمان مى‏کنند، و در باره ایشان خداوند فرموده: «خدا و لعنت‏کنندگان لعنتشان مى‏کنند. مگر آنان که توبه کردند.

آخرین مطلب اینکه شاید بسیاری از اشکالاتی که در زمانه ما به اسلام و شیعه میشود و بسیاری از دین گریزی ها در رابطه با همین بدعت ها باشد به این معنی که اگر اسلام بدون بدعت به مردم عرضه شود مردم با کمال میل میپذیرند ولی وقتی اسلام با بدعتهائی همراه باشد و آن بدعتها جزو دین قلمداد شود قبول چنین اسلامی برای جامعه و اهل فکر و اندیشه سخت است.بنابراین بر اهل دانش است که اسلام را بدون هیچ کم و زیادی به جامعه عرضه کنند تا نتایج چنین تبلیغی را مشاهده نمایند.

همچنین ببینید

امام حسین ع را برای چه می خواهیم؟

امام حسین علیه السلام را برای چه می خواهیم؟ اقشار مختلف مردم ، هریک از …

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *