خانه / اعتقادات / اسلام پژوهی / آیات مربوط به سیر فی الارض در قرآن

آیات مربوط به سیر فی الارض در قرآن

آیه اول : آل‏عمران : ۱۳۷   قَدْ خَلَتْ مِنْ قَبْلِکُمْ سُنَنٌ فَسیرُوا فِی الْأَرْضِ فَانْظُروا کَیْفَ کانَ عاقِبَهُ الْمُکَذِّبینَ

قطعاً پیش از شما روش‏هایى [در میان ملل و جوامع‏] بوده که از میان رفته است، پس در زمین گردش کنید و با دقت و تامّل بنگرید که سرانجام تکذیب کنندگانِ [حقایق‏] چگونه بود.

آیه دوم : الأنعام : ۱۱   قُلْ سیرُوا فِی الْأَرْضِ ثُمَّ انْظُرُوا کَیْفَ کانَ عاقِبَهُ الْمُکَذِّبینَ

بگو: در زمین بگردید، سپس با تأمل بنگرید که فرجام تکذیب کنندگان چگونه بوده است؟

آیه سوم : یوسف : ۱۰۹   وَ ما أَرْسَلْنا مِنْ قَبْلِکَ إِلاَّ رِجالاً نُوحی‏ إِلَیْهِمْ مِنْ أَهْلِ الْقُرى‏ أَ فَلَمْ یَسیرُوا فِی الْأَرْضِ فَیَنْظُرُوا کَیْفَ کانَ عاقِبَهُ الَّذینَ مِنْ قَبْلِهِمْ وَ لَدارُ الْآخِرَهِ خَیْرٌ لِلَّذینَ اتَّقَوْا أَ فَلا تَعْقِلُونَ

و پیش از تو جز مردانى از اهل آبادى‏ها را که به آنان وحى کردیم [براى هدایت مردم‏] نفرستادیم. آیا [مخالفان حق‏] در زمین گردش نکردند تا با تأمل بنگرند که عاقبت کسانى که پیش از آنان بودند، چگونه بود؟ و مسلماً سراى آخرت براى کسانى که پرهیزکارى کردند، بهتر است آیا نمى‏اندیشید؟

آیه چهارم : النحل : ۳۶   وَ لَقَدْ بَعَثْنا فی‏ کُلِّ أُمَّهٍ رَسُولاً أَنِ اعْبُدُوا اللَّهَ وَ اجْتَنِبُوا الطَّاغُوتَ فَمِنْهُمْ مَنْ هَدَى اللَّهُ وَ مِنْهُمْ مَنْ حَقَّتْ عَلَیْهِ الضَّلالَهُ فَسیرُوا فِی الْأَرْضِ فَانْظُرُوا کَیْفَ کانَ عاقِبَهُ الْمُکَذِّبینَ

و همانا در هر امتى پیامبرى فرستادیم که [اعلام کند که‏] خدا را بپرستید و از [پرستش‏] طاغوت بپرهیزید. پس خدا گروهى از آنان را [که لیاقت نشان دادند] هدایت کرد و گروهى [دیگر را به سبب تکبّر و عنادشان‏] گمراهى بر آنان مقرّر شد. پس در زمین بگردید و با تأمل بنگرید که سرانجام تکذیب‏کنندگان چگونه بود.

آیه پنجم : الحج : ۴۶   أَ فَلَمْ یَسیرُوا فِی الْأَرْضِ فَتَکُونَ لَهُمْ قُلُوبٌ یَعْقِلُونَ بِها أَوْ آذانٌ یَسْمَعُونَ بِها فَإِنَّها لا تَعْمَى الْأَبْصارُ وَ لکِنْ تَعْمَى الْقُلُوبُ الَّتی‏ فِی الصُّدُورِ

آیا در زمین گردش نکرده‏اند تا براى آنان دل‏هایى [بیدار و بینا] پیدا شود که با آن بیندیشند یا گوش‏هایى که با آن [اندرزها را] بشنوند؟ حقیقت این است که دیده‏ها کور نیست بلکه دل‏هایى که در سینه‏هاست، کور است!

آیه ششم : النمل : ۶۹   قُلْ سیرُوا فِی الْأَرْضِ فَانْظُرُوا کَیْفَ کانَ عاقِبَهُ الْمُجْرِمینَ

بگو: در زمین بگردید پس با تأمل بنگرید که سرانجام گنهکاران چگونه بود؟

آیه هفتم : العنکبوت : ۲۰   قُلْ سیرُوا فِی الْأَرْضِ فَانْظُرُوا کَیْفَ بَدَأَ الْخَلْقَ ثُمَّ اللَّهُ یُنْشِئُ النَّشْأَهَ الْآخِرَهَ إِنَّ اللَّهَ عَلى‏ کُلِّ شَیْ‏ءٍ قَدیرٌ

بگو: در زمین بگردید پس با تأمل بنگرید که چگونه مخلوقات را آفرید، سپس خدا جهان آخرت را ایجاد مى‏کند زیرا خدا بر هر کارى تواناست.

آیه هشتم : الروم : ۹   أَ وَ لَمْ یَسیرُوا فِی الْأَرْضِ فَیَنْظُرُوا کَیْفَ کانَ عاقِبَهُ الَّذینَ مِنْ قَبْلِهِمْ کانُوا أَشَدَّ مِنْهُمْ قُوَّهً وَ أَثارُوا الْأَرْضَ وَ عَمَرُوها أَکْثَرَ مِمَّا عَمَرُوها وَ جاءَتْهُمْ رُسُلُهُمْ بِالْبَیِّناتِ فَما کانَ اللَّهُ لِیَظْلِمَهُمْ وَ لکِنْ کانُوا أَنْفُسَهُمْ یَظْلِمُونَ

آیا [به غفلت نانى مى‏خورند و بى‏خبر به سر مى‏برند و] در زمین گردش نکرده‏اند تا با تأمل بنگرند سرانجام کسانى که پیش از اینان بودند چگونه بود؟ آنان قوى‏تر و نیرومندتر از اینان بودند، و زمین را [براى هدف‏هاى گوناگون‏] زیر و رو کردند و آن را بیش از آنچه اینان آبادش کردند، آباد نمودند، و پیامبرانشان دلایل روشن براى آنان آوردند [ولى به سبب تکذیب پیامبرانشان هلاک شدند] پس خدا بر آن نبود که به آنان ستم کند، ولى آنان بودند که به خودشان ستم مى‏کردند.

آیه نهم : الروم : ۴۲   قُلْ سیرُوا فِی الْأَرْضِ فَانْظُرُوا کَیْفَ کانَ عاقِبَهُ الَّذینَ مِنْ قَبْلُ کانَ أَکْثَرُهُمْ مُشْرِکینَ

بگو: در زمین بگردید پس با تأمل بنگرید که سرانجام کسانى که پیش‏تر بودند [و مرتکب کار زشت شدند] چگونه بود؟ بیشتر آنان مشرک بودند.

آیه دهم : فاطر : ۴۴   أَ وَ لَمْ یَسیرُوا فِی الْأَرْضِ فَیَنْظُرُوا کَیْفَ کانَ عاقِبَهُ الَّذینَ مِنْ قَبْلِهِمْ وَ کانُوا أَشَدَّ مِنْهُمْ قُوَّهً وَ ما کانَ اللَّهُ لِیُعْجِزَهُ مِنْ شَیْ‏ءٍ فِی السَّماواتِ وَ لا فِی الْأَرْضِ إِنَّهُ کانَ عَلیماً قَدیراً

آیا در زمین گردش نکردند تا بنگرند سرانجام کسانى که پیش از اینان زندگى مى‏کردند و از اینان نیرومندتر بودند چگونه بود؟ و هیچ چیز در آسمان‏ها و زمین نیست که بتواند خدا را عاجز کند [تا از دسترس قدرت او بیرون رود] زیرا او همواره دانا و تواناست.

آیه یازدهم : غافر : ۲۱   أَ وَ لَمْ یَسیرُوا فِی الْأَرْضِ فَیَنْظُرُوا کَیْفَ کانَ عاقِبَهُ الَّذینَ کانُوا مِنْ قَبْلِهِمْ کانُوا هُمْ أَشَدَّ مِنْهُمْ قُوَّهً وَ آثاراً فِی الْأَرْضِ فَأَخَذَهُمُ اللَّهُ بِذُنُوبِهِمْ وَ ما کانَ لَهُمْ مِنَ اللَّهِ مِنْ واقٍ

آیا در زمین گردش نکردند تا با تأمل بنگرند که سرانجام کسانى که پیش از آنان بودند، چگونه بود؟ آنان از ایشان نیرومندتر بودند، و در زمین آثارى پایدارتر [چون قلعه‏ها، خانه‏هاى استوار و کاخ‏هاى بسیار محکم‏] داشتند، پس خدا آنان را به کیفر گناهانشان [به عذاب‏] گرفت، و در برابر خدا مدافع و حمایت گرى نداشتند.

آیه دوازدهم : غافر : ۸۲   أَ فَلَمْ یَسیرُوا فِی الْأَرْضِ فَیَنْظُرُوا کَیْفَ کانَ عاقِبَهُ الَّذینَ مِنْ قَبْلِهِمْ کانُوا أَکْثَرَ مِنْهُمْ وَ أَشَدَّ قُوَّهً وَ آثاراً فِی الْأَرْضِ فَما أَغْنى‏ عَنْهُمْ ما کانُوا یَکْسِبُونَ

آیا در زمین گردش نکردند تا با تأمل بنگرند که سرانجام کسانى که پیش از آنان بودند [و سرکشى و تکبّر مى‏کردند] چگونه بود؟ همانان که نفراتشان از اینان بیشتر و از ایشان نیرومندتر بودند، و در زمین آثارى پایدارتر [چون قلعه‏ها و خانه‏هاى استوار و کاخ‏هاى بسیار محکم‏] داشتند، ولى نفرات و قدرت و آثارى که همواره به دست مى‏آوردند [چیزى از عذاب خدا را] از آنان دفع نکرد.

آیه سیزدهم : محمد : ۱۰   أَ فَلَمْ یَسیرُوا فِی الْأَرْضِ فَیَنْظُرُوا کَیْفَ کانَ عاقِبَهُ الَّذینَ مِنْ قَبْلِهِمْ دَمَّرَ اللَّهُ عَلَیْهِمْ وَ لِلْکافِرینَ أَمْثالُها

آیا در زمین گردش نکردند تا با تأمل بنگرند که سرانجام کسانى که پیش از آنان بودند، چگونه بود؟ خدا آنان را درهم کوبید و نابود کرد و نیز براى این کافران همانند آن [عذاب‏ها قطعى و ثابت‏] است.

نکاتی در مورد سیر فی الارض :

نکته ۱ : مراد از این تعبیر صرف گردش برای تفریح نیست بلکه سیر در زمین برای عبرت گرفتن منظور است.

نکته ۲ : سیر در زمین ، امروزه با وسائل ارتباط جمعی راحت تر شده است. امروزه سیر در شبکه های مختلف ماهواره و البته استفادۀ صحیح از آن و آشنا شدن با مردم مناطق مختلف جهان و البته عبرت گرفتن از آن می تواند انجام دستور این آیات باشد.

این نکته نیز توجه شود که در قرآن بارها به سیر فی الارض دستور داده شده است و این ، دلالت بر اهمیت این موضوع دارد. به نظر می رسد که سیر فی الارض برای عبرت گرفتن ، دستوری واجب در قرآن است و ما باید در کنار بقیه‌ی دستورات دین به این دستور نیز عمل کنیم. پس قرآن از ما می خواهد که فعال باشیم و در زمین ، سیر کنیم. دین داری ساکن دین داری صحیحی نیست. فکر نکنیم دین ، تنها به نماز و روزه دستور داده است. خیر ، دین به سیر فی الارض برای عبرت گرفتن هم دستور داده است.

توجه شود که گاهی اوقات چیزهایی در ذهن ماست و آنها را دین می پنداریم که اصلا در قرآن تأکیدی راجع به آنها نیست و از آن طرف برخی چیزها که بارها در قرآن مورد تأکید قرار گرفته است را دین نمی دانیم.

در قرآن تأکید صریح راجع به زیارت قبر اولیاء الهی وجود ندارد ولی بارها تأکید شده که سیر فی الارض کنید و عبرت بگیرید. ببینید دین چقدر می تواند عوض شود.

به هر حال می خواهیم بگوییم سیر فی الارض در قرآن بارها مورد تأکید است. سعی کنیم این دستور را عمل کنیم. حتی از آیه هفتمی که آمد می فهمیم که باید در زمین سیر کنیم تا بتوانیم نحوه‌ی خلقت الهی را در یابیم. پس اگر کسی سوال کرد آیا قرآن توصیه کرده است که راجع به بیگ بنگ و چگونگی خلقت تحقیق کنید باید بگوییم بله ، در آیه ۲۰ سوره عنکبوت چنین تأکیدی شده است.

ببینید چه آیات مهمی در قرآن داریم ولی به آن عمل نمی کنیم.

همچنین آیه‌ی پنجمی که آورده شد نیز خیلی قابل تأمل است. این آیه می خواهد به ما بگوید در زمین سیر کنید تا عقل شما رشد کند و بتوانید به تعقل و شنیدن حق برسید. حال ، این را مقایسه کنید با ما که حتی حاضر نیستیم به مسجد دیگری برویم و حرف دیگری را بشنویم.

نکته ۳ : بجای دستور به سیر فی الارض می توانست بگوید بروید و کتب تاریخی را بخوانید. شاید سیر فی الارض خصوصیاتی دارد که با کتاب خواندن حاصل نمی شود. بنابراین اگر چه گفتیم که سیر فی الارض می تواند مصادیق متعددی داشته باشد ولی به هر حال سیر مکانی و اینکه خود ما به فلان مکان برویم خصویاتی دارد که فضای مجازی آن خصوصیات را ندارد.

نکته ۴ : در تفسیر التحریر و التنویر آمده است که از این آیه اهمیت علم تاریخ بدست می آید. این حرف ، صحیح است ولی باید دقت شود که مراد از تاریخ که اهمیت دارد ، تاریخ صحیح است نه تاریخ نامعتبر.

همچنین ببینید

شادی و غم از دیدگاه قرآن

 شادی و غم از دیدگاه قرآن  مقدمه : در ایام نوروز سال ۱۳۹۵ به ذهنم …

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *